اقامت کاری و تحصیلی
تحصیل در بلژیک
تحصیل در بلژیک یکی از مواردی است که بسیاری از دانش آموزان و دانشجویان برای خروج از کشور در نظر میگیرند. شما میتوانید برای ادامه تحصیل در سه مقطع لیسانس٬ فوق لیسانس و دکترا درخواست ویزا کنید. توجه داشته باشید پیش از شروع به اپلای شما باید رزومه٬ نامه درخواست٬ توصیه نامه از اساتیدتان٬ ریز نمرات٬ خود را آماده کرده باشید که بتوانید اطلاعات جامعی از خود در اختیار دانشگاه قرار دهید.
افرادی که قصد ادامه تحصیل در مقطع لیسانس دارند باید یک رشته تحصیلی را به یکی از زبان های اصلی بلژیک (فرانسوی – هلندی) به پایان برسانند. در حال حاضر دانشگاه های بلژیک هیچ رشته ای به زبان انگلیسی در مقطع لیسانس ندارد. لیسانس در بلژیک سه سال است و دانشجویان مستقیم وارد دوره فوق لیسانس میشوند و بعد از ۵ سال تحصیل با مدرک فوق لیسانس فارغ التحصیل می شوند. درصد خیلی پایینی از دانشجویان با دریافت مدرک لیسانس دانشگاه را ترک میکنند.
برای تحصیل در مقطع لیسانس شما باید ریز نمرات و مدرک دیپلم خود با ترجمه آن ها را به همراه فرم ثبت نام در زمان های ثبت نام ارسال کنید. ثبت نام دانشگاه معمولا در ماه آپریل و اکتبر میباشد و متعاقباً شما می توانید از سپتامبر و یا فوریه دانشگاه را آغاز کنید. برای این کار شما نیاز به پرداخت هزینه ندارید و می توانید با مراجعه به سایت دانشگاه های بلژیک و مکاتبه با بخش آموزش فرم های را دریافت کنید و مدارک را یا ایمیل کنید و یا به صورت آنلاین بارگذاری کنید.
برخی رشته ها مانند رشته پزشکی دارای آزمون ورودی می باشد که شما برای گذراندن آزمون باید با دانشگاه و آموزش هماهنگ شوید. اما رشته های علوم و ادبیات و هنر٬ علوم انسانی و بسیاری از رشته های مهندسی آزمون ورودی ندارند و با آموزش دانشگاه با توجه به نمرات شما تشخیص ادامه تحصیل در این مقطع را خواهد داد.
برای تحصیل در مقطع لیسانس مهمترین نکات تسلط به یکی از زبان های رسمی کشور بلژیک و همچنین پرداخت شهریه دانشگاه است. شهریه دانشگاه می تواند بین ۲۵۰۰ یورو تا ۶۰۰۰ یورو بسته به رشته و دانشگاه مد نظر شما تفاوت کند. در صورت پذیرش٬ دانشگاه برای شما فرم قبولی را ارسال میکند و شما با افزودن این فرم به مدارکتان میتوانید با مراجعه به سفارت درخواست ویزا کنید.
توجه: علاوه بر پرداخت شهریه٬ سفارت از شما مدرک استطاعت مالی درخواست میکند٬ و این بدان معنی است با توجه به نظرات سفارت شما یا باید هزینه کافی برای زندگی طی مدت مشخص معمولا ۱۰ ماه را در حساب خود داشته باشید٬ و یا اینکه شخصی در بلژیک سرپرستی مالی شما را به عهده بگیرد٬ و یا اینکه دانشگاه به شما بورسیه بدهد.
نکته: دریافت بورسیه برای مقطع لیسانس تقریباً غیر ممکن است. در صورتی که حامی مالی شما در بلژیک زندگی میکند٬ وی باید فرم های مربوط به سرپرستی مالی را دانلود کند و توسط شهرداری محل زندگیش تایید کند و اصل فرم ها را برای شما ارسال کند.
ادامه تحصیل در مقطع فوق لیسانس نیز مانند لیسانس است و تنها شما باید مدارک تحصیلی لیسانس و دیپلم و فرم ثبت نام به همراه شهریه ثبت نام سال اول را در اختیار دانشگاه قرار دهید و بعد از دریافت قبولی دانشگاه مراحل دریافت ویزا را مانند قبل طی کنید.
طی سالهای اخیر٬ برخی دانشگاه های بلژیک به ارائه دروس ارشد به زبان انگلیسی کرده اند. برای این رشته ها شما نیاز به ارائه توانایی در زبان فرانسوی و هلندی ندارید و تنها باید توانایی خود در زبان انگلیسی را نشان دهید. علی رغم القائات در داخل ایران٬ در کشورهایی که زبان انگلیسی زبان رسمی نیست مانند فرانسه٬ آلمان٬بلژیک٬هلند و … هرچند باید شما تسلط کافی بر زبان انگلیسی داشته باشید اما نمرات بالای تافل و آیلتس در تصمیم گیری ملاک نیست. این حرف البته برای رشته های غیر زبان و زبان انگلیسی صحیح است. لذا شما با داشتن نمره آیلتس بالاتر از ۶ نمره تافل بالاتر از ۸۵ معمولا نمره مربوط به توانایی زبان را دریافت می کنید.
در مقطع کارشناسی ارشد٬ برخی رشته ها که به زبان انگلیسی تدریس میشوند شامل بورس دانشگاه میشوند و این برای جذب دانشجویان خارجی است و یا بخاطر تبادلات فرهنگی بورس خاصی به دانشجویان خارجی تعلق میگیرد. این بورس بیشتر به منظور کمک هزینه است و میتواند شامل بورس برای بخشی از شهریه دانشگاه٬ بورس برای کل شهریه دانشگاه٬ و بورس تحصیلی همراه با کمک هزینه زندگی باشد. کمک هزینه زندگی هرچند کمک بزرگی میباشد اما برای پرداخت تمام هزینه ها کافی نیست و شما میبایست ساعاتی را نیز به کار کردن بپردازید.
علاوه بر این٬ بورسهای محدود دولتی برای دانشجویان وجود دارد که اکثرا پس از ثبت نام در دانشگاه میتوانید برای دریافت آن ها اقدام کنید.
توجه: هرچند در بلژیک بورس برای مقطع ارشد وجود دارد اما این بورس های بسیار محدود است و متقاضیان زیادی دارند٬ لذا هرچند دریافت آن غیر ممکن نیست اما بسیار سخت و دشوار است. در نهایت٬افرادی که بتوانند هزینه تحصیل و زندگی را پرداخت کنند به سادگی می توانند وارد دانشگاه شوند.
ادامه تحصیل در مقطع دکترا کمی با لیسانس و فوق لیسانس متفاوت است. در بلژیک دوره دکترا به دوره تحقیق شناخته میشود و دانشجویان دکترا به صورت محقق فعالیت میکنند. لذا به صورت تمام وقت باید در دانشگاه و یا در آزمایشگاه حاضر باشند. حضور در دانشگاه میتواند به عنوان محقق تمام وقت باشد یا همیار استاد. معمولا محققین تمام وقت باید ظرف ۴ سال تز دکترای خود را تحویل دهند و همیار استاد باید ظرف ۶ سال تز دکترای خود را دفاع کند. همیار استاد حدود نیمی از زمان خود را در کلاس درس دانشجویان ارشد و لیسانس به حل تمرین و یا تدریس (خیلی محدود در صورت تسلط به زبان های رسمی بلژیک) می پردازد.
متاسفانه اینگونه جا افتاده است که برای دریافت پذیرش دکترا شما میبایست یک یا دو مقاله عملی داشته باشید. در صورتی که اصلا اینگونه نیست و اصولا کسی از یک دانشجوی کارشناسی ارشد که کار تحقیقی عمیقی نکرده است انتظار مقاله علمی منتشر شده در مجلات معتبر علمی را ندارد. اما پایان نامه کارشناسی ارشد شما و ارتباطش با پروژه دکترا و یا همگرایی آن ها با هم میتواند تاثیرگذار باشد. همچنین نمرات و معدل شما بسیار فاکتور مهمی می باشد.
اما پذیرش دانشجو در مقطع دکترا بیش از هر چیز وابسته به بودجه آزمایشگاه است چون حقوق پرداختی به آن ها به بودجه در دسترس و پروژه های موجود برای یک آزمایشگاه دارد. دانشجویان دکترا معمولا حقوق بالایی دریافت میکنند٬ بسته به دانشگاه و پروژه٬ این حقوق برای سال اول بین ۱۸۰۰ تا ۱۹۰۰ یورو خالص است که برای تامین هزینه های یک زندگی خانواده سه نفره مکفی است. البته در بروکسل اجاره خانه ها کمی بالاتر از شهرستان هاست. این حقوق در سال آخر میتواند به ۲۲۰۰ تا ۲۴۰۰ یورو در ماه برسد. البته بسته به قرارداد شما با دانشگاه شما میتوانید ۱۲ یا ۱۳ ماه حقوق دریافت کنید. این کاملا بسته به شکل قرارداد شماست که پس از دریافت پذیرش می توانید جزییات آن را با بخش منابع انسانی یا از استاد پروژه بپرسید.
برای اپلای کردن به عنوان دکترا راه های مختلفی وجود دارد. متاسفانه اینطور جا افتاده است که شما باید مستقیم با استاد وارد مذاکره شوید. شاید در مورد آمریکا و انگلیس این موضوع درست باشد (نگارنده اطلاع ندارد) اما برای بلژیک اینگونه نیست. شما بهتر است ابتدا موقعیت شغلی را پیدا کنید٬ برای آن موقعیت اپلای کنید٬ و سپس میتوانید به استاد پروژه و یا رییس آزمایشگاه یک ایمیل بفرستید.
مشاغل همیار استاد را باید در سایت دانشگاه ها و قسمت مشاغل آن ها جستجو کنید. اما برای پروژه های دانشگاهی علاوه بر جستجو در قسمت مشاغل در سایت های دانشگاهی می توانید از سایت های معتبر اتحادیه اروپا و یا کاریابی استفاده کنید. در زیر چند نمونه از این سایت ها قرار داده شده اند و شما انتخاب کشور و کلیدواژه ها میتوانید به آسانی جستجوی خود را شروع کنید.
پس از پیدا کردن و اپلای برای رشته مرتبط با شما٬ در صورتی که استاد مربوطه به رزومه شما علاقمند باشد با شما یک قرار تلفنی و یا تصویری میگذارد. امکان دارد دور دوم مصاحبه برای هماهنگی با رئیس آزمایشگاه برقرار شود. در صورت قبولی دانشگاه فرم پذیرش و فرم قرارداد را برای شما ارسال میکند. با ارائه این مدارک به سفارت شما میتوانید پروسه درخواست ویزا را آغاز کنید. معمولا چون حقوق دانشجویان دکترا به حد مکفی بالا هست٬ سفارت دیگر از شما درخواست استطاعت مالی ندارد و شما تنها باید هزینه های درخواست ویزا و بلیط را پرداخت کنید.
کار در بلژیک پروسه ای مانند دریافت پذیرش دکترا دارد٬ تنها تفاوت این است که شما به جای جستجوی رشته تحصیلی با شرکت های بلژیکی وارد مذاکره می شوید. برای کار در بلژیک باید حداقل یکی از زبان های اصلی بلژیک را تسلط داشته باشید. البته برخی شرکت های بین المللی تنها با زبان انگلیسی کار میکنند. هرچند٬ در محیط کار افراد با زبانهای دیگر صحبت میکنند اما شما ملزم به یادگیری زبان جدید نیستید و این کارکنان دیگر هستند که باید انگلیسی صحبت کنند. این در حالی است که شما مشخصا برای یک کار با زبان انگلیسی قبول شده باشید.
نکته: شرکت های بلژیکی مجاز به وارد کردن نیروی کار غیر متخصص از خارج از اتحادیه اروپا نیستند. این بدین معنی است شرکت های بلژیکی بایست شما را به عنوان نیروی کار متخصص جذب کند که این باعث میشود شرکت مجبور به پرداخت مالیات سنگین تری برای جذب شما باشد. برای همین شرکت ها ترجیح میدهند نیروی کار متخصص خود را معمولا از داخل مرزهای اتحادیه جذب کنند و نیروی کار ساده را نیز مجاز به استخدام از خارج از اتحادیه نیستند که این شرایط استخدام را دشوار میکند.
نتیجه گیری:
در این نوشتار به اختصار راه های دریافت ویزای کاری و تحصیلی در بلژیک را توضیح دادیم. اصولاً دریافت پذیرش تحصیلی به مراتب آسانتر از پذیرش کاری است. نکته اصلی امید به پیدا کردن استاد و دانشگاهی است که از حضور شما استقبال کند. اینکار هرچند در ابتدا دشوار به نظر میرسد و بسیاری از ایمیل های شما بدون پاسخ می ماند٬ اما در نهایت مسیری باز خواهد شد. لذا برای دریافت پذیرش تحصیلی بیش از هرچیز پشتکار و تلاش شما در یافتن موقعیت مناسب مطرح است.
در صورتی هم که موفق به دریافت پذیرش نشدید٬ دنیا با پایان نرسیده است٬در مسیری درست گام بردارید و بدانید که شایستگی شما بیش از این پذیرش ها و عدم پذیرش هاست.