سیاست‌های مهاجرتی اروپا وارد فاز جدید و بسیار سخت‌گیرانه‌ای شده است. در آخرین تحولات، پارلمان اروپا و کشورهای عضو اتحادیه اروپا بر سر یک توافق کلیدی به تفاهم رسیدند؛ توافقی که به کشورهای عضو اجازه می‌دهد پناهجویانی را که درخواست آن‌ها رد شده است، به مراکزی در خارج از خاک اروپا (کشورهای ثالث) بفرستند.
این تصمیم که از آن به عنوان یکی از بزرگ‌ترین تغییرات در ساختار پذیرش و اخراج مهاجران یاد می‌شود، با واکنش‌های تند نهادهای حقوق بشری مواجه شده است.
جزئیات توافق جدید؛ «مراکز بازگشت» چیستند؟
قانون جدید اتحادیه اروپا مجموعه‌ای از اقدامات سخت‌گیرانه را برای سرعت بخشیدن به روند اخراج مهاجران غیرقانونی پیش‌بینی کرده است. بر اساس این توافق، کشورهایی که مایل باشند می‌توانند مراکزی را در خارج از اروپا راه‌اندازی کنند تا پناهجویان دیپورت‌شده را تا زمان تعیین تکلیف نهایی به آنجا بفرستند.
در حال حاضر، کشورهایی مانند دانمارک، اتریش و آلمان از همین حالا در حال گمانه‌زنی و برنامه‌ریزی برای انتخاب مکان این مراکز هستند. از کشورهایی مانند رواندا، اوگاندا و ازبکستان به عنوان مقاصد احتمالی این مراکز نام برده می‌شود.
قوانین سخت‌گیرانه‌تر برای مهاجران
این متن توافق‌شده شامل مجازات‌ها و محدودیت‌های شدیدتری برای مهاجرانی است که از ترک خاک اروپا خودداری می‌کنند:
افزایش مدت بازداشت: دوران بازداشت پیش از اخراج می‌تواند تا ۲۴ ماه تمدید شود.
ضبط مدارک: امکان ضبط مدارک شناسایی مهاجران خاطی.
ممنوعیت ورود طولانی‌مدت: مدت زمان ممنوعیت ورود مجدد به اتحادیه اروپا برای افرادی که به اجبار اخراج می‌شوند، از ۵ سال فعلی به **۱۰ تا ۲۰ سال** افزایش می‌یابد.
یک آمار: بر اساس گزارش‌های رسمی، در حال حاضر تنها حدود ۲۰ درصد از احکام اخراج صادر شده در اتحادیه اروپا به طور واقعی به سرانجام می‌رسند و اجرایی می‌شوند. هدف این قانون جدید، تغییر ارقام فوق است.
تجربه آلبانی؛ الگویی که پیش از این به بن‌بست خورده بود
ایده ایجاد این «هاب‌های بازگشت» (Return Hubs) کاملاً جدید نیست. پیش از این، ایتالیا تحت رهبری جورجیا ملونی تلاش کرد تا مدل مشابهی را در **آلبانی** پیاده‌کند. با این حال، مرکز ساخته شده در آلبانی به دلیل چالش‌های حقوقی پی‌درپی و مخالفت دادگاه‌ها، برای مدت‌های طولانی خالی ماند.
تفاوت بزرگ قانون جدید اتحادیه اروپا با مدل ایتالیا در این است که در مدل جدید، مهاجران پس از رد شدن درخواست پناهندگی به خارج از اروپا فرستاده می‌شوند، در حالی که در مدل ایتالیا، مهاجران حتی قبل از بررسی پرونده‌شان به آلبانی منتقل می‌شدند.
شکاف در اروپا؛ موافقان و مخالفان چه می‌گویند؟
این قانون با وجود موافقت اولیه، با مخالفت‌های جدی در داخل خود اروپا روبه‌روست:
موافقان سرسخت مانند دانمارک، اتریش، آلمان به دنبال اجرایی کردن سریع طرح و انتقال مهاجران به آفریقا یا آسیای مرکزی هستند.
تردید و بدبینی، کشورهایی مانند فرانسه با نگاهی تردیدآمیز به کارآمدی عملیاتی این مراکز نگاه می‌کنند.
مخالفان قاطع مانند اسپانیا این طرح را تهدیدی مستقیم و جدی برای حقوق بشر و کنوانسیون‌های بین‌المللی می‌دانند.
نهادهای حقوق بشری و سازمان‌های غیردولتی (NGOها) نیز پیش از این، تصویب این طرح را یک «عقب‌گرد تاریخی» برای حقوق پناهندگان توصیف کرده و به شدت محکوم کرده‌اند.
قدم بعدی چیست؟
این توافق که در پی مذاکرات فشرده به دست آمده است، به معنای اجرایی شدن فوری نیست. قرار است پارلمان اروپا و کشورهای عضو در هفته‌های آینده رای‌گیری نهایی را روی این متن انجام دهند تا در صورت تصویب نهایی، به یک قانون لازم‌الاجرا در سراسر اتحادیه اروپا تبدیل شود. در صورت تصویب، باید دید کشورهای اروپایی چگونه چالش‌های حقوقی و لجستیکی انتقال هزاران مهاجر به کشورهای ثالث را مدیریت خواهند کرد.
بیشتر از جامعه ایرانیان بلژیک کشف کنید
برای دریافت آخرین پست‌ها به ایمیل خود مشترک شوید
